ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪਟਿਆਲਾ

ਪਟਿਆਲਾ (ਮਾਲਵੇ ਦਾ ਸ਼ਾਹੀ ਤਾਜ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣਾ ਅਤੇ ਖੇਡ ਨਗਰੀ)

ਪਟਿਆਲਾ ਭਾਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਖ਼ਿੱਤੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖੇਡ ਸਿਖਲਾਈ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। 1763 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ (ਫੂਲਕੀਆ ਖ਼ਾਨਦਾਨ) ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮੁਬਾਰਕ, ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ, ਮੋਤੀ ਬਾਗ਼ ਪੈਲੇਸ (ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ), ਅਤੇ ਬਾਰਾਂਦਰੀ ਬਾਗ਼ ਵਰਗੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਸ਼ਾਹਕਾਰਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਨੌਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦੀ ਚਰਨ-ਛੋਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੂਖ ਨਿਵਾਰਨ ਸਾਹਿਬ, ਹਿੰਦੁਸਤਾਨੀ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸੰਗੀਤ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ 'ਪਟਿਆਲਾ ਘਰਾਣਾ', ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਪੱਗ, ਰਵਾਇਤੀ ਫੁਲਕਾਰੀ, ਪਟਿਆਲਾ ਸ਼ਾਹੀ ਸਲਵਾਰ, ਤਿੱਲੇਦਾਰ ਜੁੱਤੀ, ਪੰਜਾਬੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (1962), ਅਤੇ ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਪੋਰਟਸ (NIS) ਪਟਿਆਲਾ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਦੇ ਅਮਰ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ।