ਘੜਾ ਅਤੇ ਮਟਕਾ

ਘੜਾ (ਮਟਕਾ) ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕਧਾਰਾ, ਰੁਮਾਂਸ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵਪੂਰਨ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਹੈ। ਕੁਮਹਾਰ ਦੇ ਚੱਕ 'ਤੇ ਕਾਲੀ-ਚੀਕਣੀ ਮਿੱਟੀ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਘੜਾ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਰਫ਼ ਵਰਗਾ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਕਿੱਸਾਕਾਰੀ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣੀ-ਮਹੀਵਾਲ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ ਕੱਚੇ ਘੜੇ ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਦੀ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਨੇ ਝਨਾਅ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹਿਆ ਸੀ। ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਘੜੇ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਰਬੜ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਖ਼ਾਲੀ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ 'ਘੜਾ ਵਾਦਨ' ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਲੋਕ-ਸਾਜ਼ ਹੈ।