ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਈ: ਪੇਂਡੂ ਸਿਆਲ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸਾਥੀ
ਮਲੋਟ, ਅਬੋਹਰ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਖੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਕੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਨਿੱਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਿਆਲ ਦੀ ਨਿੱਘ: ਦੇਸੀ ਉੱਨ, ਖੱਡੀ ਦੀ ਬੁਣਤੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ
ਲੋਈ (ਜਾਂ ਧੁੱਸਾ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਸਿਆਲ (ਸਰਦੀਆਂ) ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਉੱਨੀ ਚਾਦਰ-ਨੁਮਾ ਪਹਿਰਾਵਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸੀ ਭੇਡਾਂ ਦੀ ਉੱਨ ਤੋਂ ਪੇਂਡੂ ਖੱਡੀਆਂ (ਖੱਡੀ) 'ਤੇ ਹੱਥੀਂ ਬੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਲਪੇਟਣ ਨਾਲ ਗੱਭਰੂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਦਿੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣੀ ਵੇਲੇ ਕੁੜਮ ਨੂੰ ਲੋਈ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਸਰਵਉੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਲੋਟ, ਅਬੋਹਰ ਅਤੇ ਦੀਨਾ ਨਗਰ ਦੀਆਂ ਖੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੋਈਆਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਲਕੀ ਪਰ ਬਹੁਤ ਨਿੱਘੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ। ਸਿਆਲ (ਸਰਦੀਆਂ) ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀਆਂ ਗੰਦਲਾਂ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਬਾਥੂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਚੀਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ (ਕੁੱਜੇ ਜਾਂ ਪਤੀਲੇ) ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਦੇ ਧੀਮੇ ਸੇਕ 'ਤੇ ਕਈ ਘੰਟੇ ਰਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਆਲਣ ਪਾ ਕੇ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟਿਆ ਸਾਗ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਲਸਣ-ਅਦਰਕ ਦੇ ਤੜਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਥੱਪੀ ਗਰਮ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੱਢੇ ਤਾਜ਼ੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਡਲੀ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਕੁਲਚਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਮੈਦੇ ਦੇ ਪੇੜੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਕਈ ਵੱਟ (ਪਰਤਾਂ) ਦੇ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼, ਅਨਾਰਦਾਣਾ ਅਤੇ ਧਨੀਆ ਭਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਕੁਲਚੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਪੀ) ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਮੱਖਣ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਲੀ-ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਚਟਣੀ ਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਿੰਡੀ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੜਦ (ਮਾਂਹ) ਦੀ ਦਾਲ ਜਾਂ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੋਆ, ਗੂੰਦ, ਬਦਾਮ, ਕਾਜੂ, ਮਗਜ਼, ਸੌਂਫ਼ ਅਤੇ ਕਮਰਕਸ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੋਲ ਪਿੰਨੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।