ਪਿੱਪਲ ਪੱਤੀਆਂ: ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਸੁਹੱਪਣ ਦਾ ਅਨੋਖਾ ਸੰਗਮ
ਪਿੱਪਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਸੁਨਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਕੇ ਇਹ ਗਹਿਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਗਹਿਣੇ: ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਛਣਕਾਰ
ਪਿੱਪਲ ਪੱਤੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਰਮਨ-ਪਿਆਰਾ ਰਵਾਇਤੀ ਗਹਿਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਵਾਲੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੱਤਰੇ ਲਟਕਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੁਟਿਆਰ ਤੁਰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹੱਸਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪੱਤੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾ ਕੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਛਣਕਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੋਕ-ਗੀਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: 'ਤੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪਿੱਪਲ ਪੱਤੀਆਂ, ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ'।
ਪਿੱਪਲ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਹੈ। ਸੁਨਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਢਾਲ ਕੇ ਇਹ ਗਹਿਣਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ। ਸਿਆਲ (ਸਰਦੀਆਂ) ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀਆਂ ਗੰਦਲਾਂ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਬਾਥੂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਚੀਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ (ਕੁੱਜੇ ਜਾਂ ਪਤੀਲੇ) ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਦੇ ਧੀਮੇ ਸੇਕ 'ਤੇ ਕਈ ਘੰਟੇ ਰਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਆਲਣ ਪਾ ਕੇ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟਿਆ ਸਾਗ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਲਸਣ-ਅਦਰਕ ਦੇ ਤੜਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਥੱਪੀ ਗਰਮ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੱਢੇ ਤਾਜ਼ੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਡਲੀ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਕੁਲਚਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਮੈਦੇ ਦੇ ਪੇੜੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਕਈ ਵੱਟ (ਪਰਤਾਂ) ਦੇ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼, ਅਨਾਰਦਾਣਾ ਅਤੇ ਧਨੀਆ ਭਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਕੁਲਚੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਪੀ) ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਮੱਖਣ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਲੀ-ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਚਟਣੀ ਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਿੰਡੀ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੜਦ (ਮਾਂਹ) ਦੀ ਦਾਲ ਜਾਂ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੋਆ, ਗੂੰਦ, ਬਦਾਮ, ਕਾਜੂ, ਮਗਜ਼, ਸੌਂਫ਼ ਅਤੇ ਕਮਰਕਸ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੋਲ ਪਿੰਨੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।