ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਮਾਂ-ਖੇਡ: ਧਾਵੀ, ਜਾਫ਼ੀ, ਕੌਡੀ-ਕੌਡੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਪੌਂਡ
ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੱਡੀ (ਸਰਕਲ ਸਟਾਈਲ / ਦਾਇਰੇ ਵਾਲੀ ਕਬੱਡੀ) ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵਉੱਚ ਮਾਂ-ਖੇਡ ਹੈ ਜੋ 22 ਮੀਟਰ ਦੇ ਗੋਲ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਧਾਵੀ (ਰੇਡਰ) ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਚਾਰ ਜਾਫ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾ ਕੇ 30 ਸਕਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ-ਮੱਖਣਾਂ ਨਾਲ ਪਲੇ ਸਰੀਰ, ਪੱਟਾਂ 'ਤੇ ਥਾਪੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੋਹਰੀਆਂ ਜੱਫੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੱਡੀ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਬੱਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਕੈਨੇਡਾ, ਇੰਗਲੈਂਡ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਦੇ ਵਰਲਡ ਕੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਕਬੱਡੀ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦੇ ਜੀਨਸ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਖੇਡ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਣਖ ਹੈ।
ਸਰਕਲ ਕਬੱਡੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਧਾਵੀ ਇਕੱਠਿਆਂ ਦੋ ਜਾਫ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਭਿੜ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁੱਖਾ ਕਾਹਲਵਾਂ, ਬਲਵਿੰਦਰ ਫ਼ਿੱਡੂ, ਬਿੱਟੂ ਦੁਗਾਲ, ਸੰਦੀਪ ਨੰਗਲ ਅੰਬੀਆਂ ਵਰਗੇ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਕਬੱਡੀ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਕੀਤਾ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਵਿਰਸਾ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦਾ ਸਾਗ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਜਾਣੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਹੈ। ਸਿਆਲ (ਸਰਦੀਆਂ) ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੀਆਂ ਗੰਦਲਾਂ, ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਬਾਥੂ ਨੂੰ ਬਾਰੀਕ ਚੀਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ (ਕੁੱਜੇ ਜਾਂ ਪਤੀਲੇ) ਵਿੱਚ ਹਾਰੇ ਦੇ ਧੀਮੇ ਸੇਕ 'ਤੇ ਕਈ ਘੰਟੇ ਰਿੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਕੀ ਦੇ ਆਟੇ ਦਾ ਆਲਣ ਪਾ ਕੇ ਘੋਟਣੇ ਨਾਲ ਘੋਟਿਆ ਸਾਗ, ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਲਸਣ-ਅਦਰਕ ਦੇ ਤੜਕੇ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਥੱਪੀ ਗਰਮ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੱਢੇ ਤਾਜ਼ੇ ਚਿੱਟੇ ਮੱਖਣ ਅਤੇ ਗੁੜ ਦੀ ਡਲੀ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਦਾ ਸਿਖਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰੀ ਕੁਲਚਾ ਗੁਰੂ ਕੀ ਨਗਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਟ੍ਰੀਟ ਫੂਡ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਨਾਸ਼ਤਾ ਹੈ। ਮੈਦੇ ਦੇ ਪੇੜੇ ਵਿੱਚ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਦੇ ਕਈ ਵੱਟ (ਪਰਤਾਂ) ਦੇ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਆਲੂ, ਪਿਆਜ਼, ਅਨਾਰਦਾਣਾ ਅਤੇ ਧਨੀਆ ਭਰ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੰਦੂਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹੀ ਕੁਲਚੇ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੂਰ-ਚੂਰ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਪੀ) ਕਰਕੇ ਉੱਪਰ ਮੱਖਣ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਲੀ-ਪਿਆਜ਼ ਦੀ ਚਟਣੀ ਤੇ ਮਸਾਲੇਦਾਰ ਪਿੰਡੀ ਛੋਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਮਿਠਾਈ ਹੈ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਨਿੱਘ ਦੇਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉੜਦ (ਮਾਂਹ) ਦੀ ਦਾਲ ਜਾਂ ਕਣਕ ਦੇ ਆਟੇ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਦੇਸੀ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭੁੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਖੋਆ, ਗੂੰਦ, ਬਦਾਮ, ਕਾਜੂ, ਮਗਜ਼, ਸੌਂਫ਼ ਅਤੇ ਕਮਰਕਸ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੋਲ ਪਿੰਨੀਆਂ ਵੱਟੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਪਿੰਨੀਆਂ ਸ਼ਗਨ ਵਜੋਂ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
