ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਪਰੰਪਰਾ: ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ-ਜਾਚ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਵਿਧਾਨ
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਤਿਆਗ ਕੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।
1. ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੁਕਮਨਾਮੇ
ਛੇਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਤੱਕ ਕਈ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਸੰਗਤਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਘੋੜੇ, ਸ਼ਸਤਰ ਲਿਆਉਣ, ਆਪਸੀ ਪ੍ਰੇਮ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਮਸੰਦਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਹਰ ਹੁਕਮਨਾਮੇ ਦੇ ਸਿਰਲੇਖ 'ਤੇ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਜਾਂ 'ਇਕ ਓਅੰਕਾਰ' ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਦਸਤਖ਼ਤੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ (ਮੋਹਰ) ਹੁੰਦੀ ਸੀ।
2. ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਵਾਕ
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਾਵਨ ਬੀੜ ਖੋਲ੍ਹਣ ਉਪਰੰਤ ਖੱਬੇ ਪੰਨੇ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਸ਼ਬਦ ਨੂੰ 'ਹੁਕਮਨਾਮਾ' ਜਾਂ 'ਮੁੱਖ ਵਾਕ' ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਜੁਗਤ ਮੰਨ ਕੇ ਅਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
3. ਤਖ਼ਤਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮਨਾਮੇ
ਅੱਜ ਵੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੁਕਮਨਾਮਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਮੰਨਣਾ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
