ਬੇਦਾਵਾ: ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਸਬਕ
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਬੇਦਾਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ-ਸਿੱਖ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਦੁਨਿਆਵੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦਾ ਮੁਥਾਜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਥਾਹ ਰਹਿਮਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
1. ਸ਼ਬਦ ਨਿਰੁਕਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੱਠਭੂਮੀ
ਅਰਬੀ-ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ 'ਬੇ-ਦਾਵਾ' ਦਾ ਭਾਵ ਕਿਸੇ ਹੱਕ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਲੰਮਾ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ ਤਾਂ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਭੁੱਖ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜਾਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲਿਖ ਕੇ ਦੇਵੋ: "ਨਾ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਗੁਰੂ, ਨਾ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਿੱਖ।"
2. ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਦੂਰਅੰਦੇਸ਼ੀ
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਹ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮ ਸੱਚਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਕਾਗ਼ਜ਼ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂ ਸਾੜਿਆ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ।
3. ਟੁੱਟੀ ਗੰਢਣੀ (1705)
ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਭਾਈ ਮਹਾਂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਬੇਦਾਵਾ ਪਾੜ ਕੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਦਾ ਬਖ਼ਸ਼ੰਦ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ 'ਟੁੱਟੀ ਗੰਢਣਾ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।