ਦੀਨਾ ਕਾਂਗੜ: ਨੈਤਿਕ ਵਿਜੇ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰਤੀ
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਦੀਨਾ ਕਾਂਗੜ ਉਹ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਹਾਕਮ ਨੂੰ ਨੈਤਿਕ ਹਾਰ ਦਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ।
1. ਪਿਛੋਕੜ ਅਤੇ ਭਾਈ ਸ਼ਮੀਰਾ ਦੀ ਦਲੇਰੀ
ਦੀਨਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਚੌਧਰੀ ਭਾਈ ਸ਼ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਧਮਕੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਠਹਿਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ।
2. ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮੇ ਦੀ ਰਚਨਾ
ਇਸ ਅਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਾਰਸੀ ਜ਼ਬਾਨ ਵਿੱਚ 111 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਾਲਾ 'ਜ਼ਫ਼ਰਨਾਮਾ' ਰਚਿਆ। ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਭਾਈ ਦਇਆ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
3. ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ
ਅੱਜ ਇਸ ਪਾਵਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਲੋਹਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ (ਦੀਨਾ) ਸੁਭਾਇਮਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰਾਂ ਸੰਭਾਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।