ਭੂਮਿਕਾ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (GNDU) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਾਝਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਉੱਚ-ਸਿੱਖਿਆ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖੇਡ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦਾ ਮੋਹਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਰਬ-ਸਾਂਝੀਵਾਲਤਾ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਪਨਾ (1969)
- ਸੰਨ 1969 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਮੁੱਚਾ ਵਿਸ਼ਵ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ 500 ਸਾਲਾ ਅਵਤਾਰ ਪੁਰਬ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਾਬਦੀ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਪੱਧਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ।
- ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਐਕਟ ਰਾਹੀਂ 24 ਨਵੰਬਰ 1969 ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ ਗਈ।
- ਉੱਘੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਸਰਦਾਰ ਬਿਸ਼ਨ ਸਿੰਘ ਸਮੁੰਦਰੀ ਇਸਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਬਣੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਪਸ ਦੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ।
ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ
- ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਧਿਐਨ ਕੇਂਦਰ: ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ 'ਸੈਂਟਰ ਫ਼ਾਰ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਆਨ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ' ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ 'ਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਖੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
- ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: GNDU ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਸਮੈਂਟ ਐਂਡ ਐਕਰੀਡੀਟੇਸ਼ਨ ਕੌਂਸਲ (NAAC) ਵੱਲੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ A++ ਗ੍ਰੇਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 'ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿਦ ਪੋਟੈਂਸ਼ੀਅਲ ਫ਼ਾਰ ਐਕਸੀਲੈਂਸ' (UPE) ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਦਾਰਾ ਹੈ।
ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਬੇਤਾਜ ਬਾਦਸ਼ਾਹ: ਮਾਕਾ ਟਰਾਫ਼ੀ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀਰਤੀਮਾਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਮਿਸਾਲ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ:
- ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਖੇਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਮੌਲਾਨਾ ਅਬੁਲ ਕਲਾਮ ਆਜ਼ਾਦ (MAKA) ਟਰਾਫ਼ੀ GNDU ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ 25 ਵਾਰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ ਹੈ।
- ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਓਲੰਪੀਅਨ, ਏਸ਼ੀਅਨ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਤਗ਼ਮਾ ਜੇਤੂ, ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਐਵਾਰਡੀ ਖਿਡਾਰੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।