ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ ਦਾ ਸਾਕਾ
ਜੱਸਾ ਸਿੰਘ ਆਹਲੂਵਾਲੀਆ ਅਤੇ ਨਵਾਬ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਘੇਰਾ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕੀਤਾ। ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਨੇ 'ਗੁੜ' ਸ਼ਬਦ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਛੋਟਾ ਘੱਲੂਘਾਰਾ
ਆਖ਼ਰੀ ਸੋਧ: 10 ਸਤੰ 2026 • ਸੰਪਾਦਕ: Admin
43 ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ
✦ਤੱਥ-ਸਾਰ (ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ)
ਮਈ 1746 ਵਿੱਚ ਕਾਹਨੂੰਵਾਨ (ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ) ਦੇ ਛੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਨ ਲਖਪਤ ਰਾਏ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸੂਬੇਦਾਰ ਯਾਹੀਆ ਖ਼ਾਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨੇ 7,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤੇ।
ਹਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ (References & Citations)
- ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੰਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼— ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ[1841]
ਸਬੰਧਤ ਲੇਖ
ਇਤਿਹਾਸ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹੋ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕ਼ਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਬਠਿੰਡਾ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜਿਊਂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਅਤੇ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਦੀ ਕੈਦਗਾਹ)
ਕ਼ਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਬਠਿੰਡਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਟਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਲ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪਹਿਲੀ ਸਦੀ ਈਸਵੀ (ਕੁਸ਼ਾਨ ਕਾਲ ਸਮੇਂ ਰਾਜਾ ਡਬ) ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਲ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੁਸਲਿਮ ਮਹਿਲਾ ਹਾਕਮ ਰਜ਼ੀਆ ਸੁਲਤਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਠਿੰਡੇ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਮਲਿਕ ਅਲਤੂਨੀਆ ਨੇ ਇੱਥੇ ਕੈਦ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ 1705 ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਚਰਨ ਪਾਏ ਸਨ। ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ 18ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਕੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਕ਼ਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ' ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
46ਪੜ੍ਹੋ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕ਼ਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਪਟਿਆਲਾ (ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ, ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਰਿਆਸਤੀ ਸ਼ਾਨ)
ਕ਼ਿਲਾ ਮੁਬਾਰਕ ਪਟਿਆਲਾ (1763 ਈ.) ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰਿਆਸਤੀ ਇਮਾਰਤ ਅਤੇ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੀ ਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਨੀਂਹ 1763 ਵਿੱਚ ਪਟਿਆਲਾ ਰਿਆਸਤ ਦੇ ਬਾਨੀ ਬਾਬਾ ਆਲਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਇੱਕ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਜਾ ਅਮਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੇ ਪੱਕੇ ਆਲੀਸ਼ਾਨ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕੀਤਾ। 10 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ 'ਕ਼ਿਲਾ ਅੰਦਰੂਨ' (ਸ਼ਾਹੀ ਰਿਹਾਇਸ਼), 'ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ', 'ਰਣਬਾਸ', 'ਦਰਬਾਰ ਹਾਲ' ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਕਾਂਗੜਾ ਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕੰਧ-ਚਿੱਤਰ (Fresco Paintings) ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
39ਪੜ੍ਹੋ
ਇਤਿਹਾਸ
ਕ਼ਿਲਾ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਅਜਿੱਤ ਕਿਲ੍ਹਾ, ਤੋਸ਼ਾਖ਼ਾਨਾ ਅਤੇ ਤੋਪ ਜ਼ਮਜ਼ਮਾ)
ਕ਼ਿਲਾ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ (ਪੁਰਾਤਨ ਨਾਮ ਭੰਗੀਆਂ ਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ) ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਿੱਖ ਸਾਮਰਾਜ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਣਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜੀ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸੀ। ਸ਼ੇਰ-ਏ-ਪੰਜਾਬ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ 1805 ਵਿੱਚ ਭੰਗੀ ਮਿਸਲ ਕੋਲੋਂ ਇਸਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਦਸਮ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ 'ਕ਼ਿਲਾ ਗੋਬਿੰਦਗੜ੍ਹ' ਰੱਖਿਆ। ਮਹਾਰਾਜਾ ਨੇ ਫ਼ਰਾਂਸੀਸੀ ਜਰਨੈਲਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿੱਤ ਯੂਰਪੀਅਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ। ਇਸ ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹੀ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ (ਤੋਸ਼ਾਖ਼ਾਨਾ) ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕੋਹਿਨੂਰ ਹੀਰਾ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਹੀ ਸਿੱਕਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਟਕਸਾਲ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡਿਪੂ ਸੀ।
41ਪੜ੍ਹੋ