ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਜੀ: ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ ਜੀ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੀ ਅਦੁੱਤੀ ਮਿਸਾਲ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਲਾਲਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਦਾ ਇੱਕ ਘੁੱਟ ਪਿਲਾਉਣ ਬਦਲੇ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਕੋਹਲੂ ਵਿੱਚ ਪੀੜੇ ਜਾਣਾ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ।
1. ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੇਵਾ
ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਹੁਕਮ ਸੀ ਕਿ ਕੈਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ-ਪਾਣੀ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬੀਬੀ ਭੋਲੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਗਹਿਣੇ ਵੇਚ ਕੇ ਪਹਿਰੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਵਤ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਠੰਢੇ ਬੁਰਜ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਰਮ ਦੁੱਧ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾਈ।
2. ਕੋਹਲੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਾਦਤ
ਜਦੋਂ ਮੁਖ਼ਬਰਾਂ ਨੇ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਬਾਬਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਬਾਬਾ ਮੋਤੀ ਰਾਮ ਮਹਿਰਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਲੱਧੋ, ਪਤਨੀ ਭੋਲੀ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕੋਹਲੂ ਵਿੱਚ ਪੀੜ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।