ਮਾਘੀ ਦਾ ਮੇਲਾ ਮੁਕਤਸਰ: ਸ਼ਹਾਦਤ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਰੰਗ
ਮੁੱਖ ਨਿਚੋੜ: ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਮਾਘੀ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਇਕੱਠ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਣਖ, ਖ਼ਾਲਸਾਈ ਜਲੌਅ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਕੁੰਭ ਹੈ।
1. ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਮੁਕਤਸਰ ਦੀ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਚਾਲੀ ਮੁਕਤਿਆਂ ਦਾ ਸਸਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ, ਤਾਂ ਸੰਗਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸਾਲ ਮਾਘੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2. ਮੇਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ
- ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ: ਮਾਘ ਦੀ ਸੰਗਰਾਂਦ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ ਸੰਗਤਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਟੁੱਟੀ ਗੰਢੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਮਹੱਲਾ: ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਪੰਥ ਅਕਾਲੀ ਬੁੱਢਾ ਦਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਹੰਗ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਘੋੜ-ਦੌੜਾਂ ਅਤੇ ਗਤਕੇ ਦੇ ਜੌਹਰ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਸਿਆਸੀ ਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸਾਂ: ਮਾਘੀ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਪੰਥਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।